کولونوسکوپی

فوق تخصص گوارش ، متخصص گوارش

در چه مواردی کولونوسکوپی تشخیصی توصیه میشود؟

– هرگونه دفع خون همراه دفع مدفوع یا جدای از آن
– دفع مدفوع سیاه با ظاهر قیر روان در صورتی که آندوسکوپی معده منشا خونریزی را از معده تایید نکرده باشد
– آزمایش خون مخفی مدفوع مثبت گزارش شود
– کم خونی فقر آهن با علت نامشخص
– اسهال التهابی طول کشیده
– برای بیماریابی زودرس و پایش سرطان روده در شرایط خاص (بخصوص وقتی که سابقه فامیلی سرطان روده، بویژه در سنین کمتر از 40 سال وجود داشته باشد)
– در شرایط خاص برای بررسی کاهش وزن با علت نامشخص
-در شرایط خاص برای تشخیص درد شکم با علت نامشخص

کولونوسکوپی چیست ؟

 

ضایعات پیش سرطانی در روده : 
ضایعات پیش سرطانی در روده چه ضایعاتی هستند ؟ آیا علایمی دارند؟چگونه تشخیص داده میشوند وآیا با درمان آنها میتوان از سرطان روده پیشگیری کرد؟اکثریت قریب به اتفاق سرطانهای روده بزرگ انسان از ضایعاتی بنام پولیپ (که ضایعات برجسته ای از دیواره روده بداخل فضای روده هستند) ایجاد میشود.پولیپها در بسیاری از موارد بدون علامت هستند ولی بعضا میتوانند علایمی مثل درد شکم ،دفع خون، اتساع شکم یا اسهال ایجاد کنند.با توجه به اینکه فاصله زمانی تبدیل شدن پولیپ به سرطان روده معمولا چند سال طول میکشد لذا میتوان بر طبق دستورالعملهای خاص از نظر زمان شروع و فواصل انجام کولونوسکوپی برای یافتن ودرمان به موقع پولیپ ( که معمولا حین کولونوسکوپی وبه شکل سرپایی انجام میشود ونیاز به جراحی ندارد) اقدام کرد.در صورتی که درمان پولیپ به موقع و به درستی انجام شود با درجه اطمینان بالایی از سرطان روده جلوگیری میشود .

پولیپ یا سرطان روده

پولیپ و سرطان روده :

انجام کولونوسکوپی برای تشخیص پولیپ وجلوگیری از سرطان روده چه زمانی ودر چه افرادی توصیه میشود؟
در تمامی افراد یک بار انجام کولونوسکوپی در 50 سالگی توصیه میشود.در صورت طبیعی بودن ،کولونوسکوپی هر 10 سال یکبار توصیه میشود.
درصورت سابقه فامیلی سرطان روده دریکی از بستگان درجه اول سن شروع کولونوسکوپی از 50 به 40 تقلیل می یابد
در صورت سابقه فامیلی سرطان روده در یکی ازبستگان درجه اول درسن کمتر از 50 سال سن شروع کولونوسکوپی باید 10 سال از سن فرد مبتلای فامیل کمتر باشد .
در صورتی که در فامیلی دو یا چند فرد مبتلا به سرطان روده یا پولیپ وجود داشته باشند احتمال زمینه های ژنتیکی وفامیلی قوی وجود دارد ومشاوره ژنتیک طبق صلاحدید پزشک معالج جهت تعیین زمان شروع وفواصل انجام کولونوسکوپی ضروری است .

آندوسکوپی معده

 آندوسکوپی معده با ابزار های مخصوص انجام می گیرد.آندوسکوپ وسیله ای است که جهت تشخیص ، برای مشاهده درون بدن فرد از آن استفاده می شود . از آندوسکوپی برای مشاهده درونی مری ، معده و اثنی عشر استفاده می شود .

همواره آندوسکوپی دقیقترین راه برای تشخیص بیماریهای گوارشی به خصوص معده و اثنی عشر می باشد . از طریق آندوسکوپی می توان به بررسی زخمها و تشخیص سرطان معده پرداخت و همچنین علاوه بر آزمایشات مربوط به میکروب معده از طریق آندوسکوپی می توان عفونت هلیکوباکترپیلوری را مورد تشخصی قرار داد .

آندوسکوپی

نحوه انجام آندوسکوپی

آندوسکوپی روشی سریع بوده که طی چند دقیقه انجام میگیرد . همواره انجام آندوسکوپی نیاز به معده خالی دارد در نتیجه فرد بایستی ناشتا باشد ، چنانچه آندوسکوپی را در تایم صبح انجام می دهید بعد از میل نمودن شامی سبک از خوردن بپرهیزید و چنانچه در بعد از ظهر انجام می دهید بعد از داشتن صبحانه ای سبک از میل نمودن میان روز تا زمان آندوسکوپی بپرهیزید .

 

هنگام عبور نوک آندوسکوپ از گلو ، احتمال یک یا دو بار آروغ زدن وجود دارد که کاملا طبیعی می باشد .

برای انجام آندوسکوپیجای هیچ گونه نگرانی نیست ، کافیست در نهایت آرامش به سمت چپ بدن دراز بکشید ، برای پرهیز از هر گونه ناراحتی بیمار یه گلوی فرد اسپری بی حسی کننده زده شده تا چیزی احساس نگردد.

همچنین برای هر گونه پرهیز از آسیب دیدگی دندانها و به طور متقابل دستگاه آندوسکوپ ، یک قطعه کوچک محافظ در بین دندانها قرار داده می شود.

بعد از آماده شدن فرد ، پزشک سر آندوسکوپ را روی زبان قرار داده و به سمت گلو هدایت می کند و از بیمار می خواهد که آن را قورت دهد . با این کار مری باز شده آندوسکوپ داخل شده و به سمت معده میرود .

در صورت مشاهده موارد مشکوک و یا اطمینان خاطر پزشک از سلامت فرد ، پزشک از بافت معده نمونه برداری می کند که به ان بیوپسی معده گفته می شود ، البته این نمونه برداری فاقد هر گونه درد یا ناراحتی می باشد .

 

نحوه انجام آندوسکوپی

 

انواع آندوسکوپی

آندوسکوپی هایی وجود دارد که جهت بررسی مجاری هوایی از دهان وارد شده و به نای می رسند ، به این آندوسکوپیها برونکوسکوپ گویند در اصطلاح پزشکی.

نوع دیگر آندوسکوپ ها میتوانند از راه بینی وارد شوند و با رسیدن به دریچه های سینوس ها به داخل سینوس ها رفته و در نهایت به بررسی  بخش های مختلف بپردازد.

آندوسکوپ دیگری با نام سیستوسکوپ در اصطلاح پزشکی وجود دارد که از راه مجرای ادرار وارد شده و مثانه را مورد بررسی قرار میدهد.

نوع دیگر آندوسکوپ ها به نام های کولونوسکوپ و رکتوسکوپ میباشد .  کولونوسکوپ از راه مقعد وارد شده و بخش های مختلف روده بزرگ را قابل رویت خواهد کرد . رکتوسکوپ نوع کوتاه تر بوده چرا که فقط بخش انتهایی روده بزرگ که رکتوم نامیده میشود را نمایش میدهد.

آندوسکوپ های دیگری هم نیز وجود دارد ، به طور مثال نوعی از این آندوسکوپی ها وجود دارد که میتوان داخل مفاصل را با همین روش ها مشاهد کرد. این روش به این شکل میباشد که ابتدا پوست روی مفصل بی حس شده و آندوسکوپ را از طریق پوست به داخل مفصل فرستاده میشود و میتواند فضای داخل مفصل را مورد بررسی قرار دهد. اسم این آندوسکوپی در اصطلاح پزشکی آرتروسکوپ نامیده میشود.

آندوسکوپ‌هایی هم جهت مشاهده کردن داخل رحم و حتی داخل فضای شکم هم وجود دارد این روش را آنژیوگرافی می نامند.